Không nên 'ép' hạ lãi suất

Các chuyên gia khuyến cáo, hạ lãi suất cần căn cứ vào áp lực giá cả sau dịp Tết nguyên đán. Nếu nới lỏng chính sách tiền tệ chắt chặt, cần thực hiện chậm rãi để đảm bảo kiểm soát lạm phát.
> Lãi vay tiêu dùng vẫn ở mức 20% một năm
> 'Ông lớn' ngân hàng đua hạ lãi suất cho vay

Nghị quyết 03 của Chính phủ mới ban hành yêu cầu Ngân hàng Nhà nước theo dõi sát tình hình để có phương án giảm lãi suất tín dụng ở mức hợp lý vào thời điểm phù hợp.

Theo ông Phạm Hồng Hải, Giám đốc tiền tệ và thị trường vốn của HSBC (Việt Nam), lạm phát vẫn đang trong xu hướng giảm bởi chính sách tiền tệ thắt chặt. Đây cũng là yếu tố quan trọng để tính tới việc giảm lãi suất.

Lãi suất cho vay giảm hay không phụ thuộc vào sự ổn định của lạm phát và thanh khoản. Ảnh minh họa: Hoàng Hà.

Tuy nhiên, theo ông Hải, nếu dùng ý chí chủ quan “ép” lãi suất giảm xuống ngay, có thể lặp lại bài học năm 2009 - 2010. Thực tế, dù lạm phát đã giảm nhưng vẫn tồn tại tình trạng ngân hàng vượt trần lãi suất, thiếu thanh khoản, nên nếu “ép” hạ lãi suất nhanh, thị trường sẽ bị bóp méo. Trong khi nguyên nhân gốc rễ là tái cơ cấu khu vực kinh tế quốc doanh, tài chính công chưa giải quyết được thì không nên quá mạnh tay để ép lãi suất xuống, chuyên gia này khuyến cáo.

Ông Hải phân tích, trong ngắn hạn, chắc chắn cả doanh nghiệp và ngân hàng đều gặp khó khăn bởi lãi suất cao, nhưng đó là quá trình đào thải khắc nghiệt, là cái giá phải trả để chữa dứt được “căn bệnh”. Việc hạ lãi suất cần để thị trường tự điều chỉnh hơn là dùng ý chí chủ quan. Khi giải quyết được các nguyên nhân gốc rễ như lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng, tái cơ cấu khu vực kinh tế quốc doanh…, thì lãi suất sẽ tự động giảm xuống, thị trường phát triển ổn định và bền vững hơn.

Theo chuyên gia này, nhiều khả năng, 6 tháng cuối năm 2012, xu hướng giảm lãi suất thực sự mới có thể nhìn thấy. “Tôi cho rằng, thậm chí toàn bộ thị trường và đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài sẽ quan ngại nếu nhìn thấy Việt Nam cắt giảm lãi suất ngay bây giờ”, ông Hải nói.

Một lãnh đạo cao cấp của Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) cũng nhận định, lãi suất giảm hay không phụ thuộc vào sự ổn định của lạm phát và thanh khoản.

Vị này cho hay, chỉ số giá tiêu dùng tháng 1/2012 chỉ tăng nhẹ 1% so với tháng 12/2011. Đây được cho là con số ấn tượng, nhưng lại mới chỉ đánh giá khoảng 20 ngày trong tháng 1. Bên cạnh đó, theo ông, câu chuyện thanh khoản vẫn nóng được Ngân hàng Nhà nước gắn liền với tiến trình tái cấu trúc hệ thống vẫn đang tiến hành. Lãi suất liên ngân hàng thấp dưới 10% chỉ là một dữ liệu để xem xét, cần theo dõi kỹ hơn.

“Ngân hàng Nhà nước đang lấy thông tin từ các tổ chức tín dụng về tình hình vay mượn lẫn nhau để căn cứ vào đó có những quyết định tiếp theo. Thời điểm hiện tại, vẫn chưa thể giảm được lãi suất”, vị lãnh đạo trên nói.

Một số chuyên gia khác đưa ra dự đoán, hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang chú trọng tới kế hoạch tái cấu trúc nhiều hơn. Bằng chứng là dù nhiều đơn vị thiếu thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước vẫn khống chế trần lãi suất tiền gửi, dư nợ tín dụng phi sản xuất. Việc bơm tiền ra thị trường mở của Ngân hàng Nhà nước cũng được thực hiện trong kỳ hạn ngắn (7 - 14 ngày) chỉ để duy trì thanh khoản cho hệ thống, thay vì giảm lãi suất. Vì với kỳ hạn ngắn, các ngân hàng khó có thể chuyển đổi lượng tiền này thành tín dụng.

(Theo Đầu tư chứng khoán)