Vay vốn ngân hàng phải mất phí quản lý tài sản

Vài ngày qua, nhiều doanh nghiệp bức xúc vì để tái vay vốn tại Ngân hàng Á Châu, phải đóng thêm một khoản phí bằng 2,5% vốn vay. Nhà băng cho rằng khoản phí này nhằm đảm bảo quản lý đảm bảo tài sản khách hàng.

Phản ánh với VnExpress.net, khách hàng của Ngân hàng Á Châu (ACB), ông Nguyễn Minh Hải, Phó giám đốc Công ty Hồng Vĩnh Phát cho biết, doanh nghiệp vừa làm thủ tục vay của ACB 1,4 tỷ đồng vốn lưu động, lãi suất 10,5% một năm, trong vòng 6 tháng.

Ngày 18/11, anh đến chi nhánh ngân hàng ACB trên đường Nguyễn Sơn, Quận Bình Tân, TP HCM, để đáo hạn nợ thì được nhân viên ngân hàng chi nhánh này cho biết: muốn tiếp tục được vay phải đóng thêm "phí giữ tài sản" bằng 2,5% vốn vay.

Khách hàng giao dịch tại ngân hàng ACB. Ảnh: VnEconomy.

Ông Hải cho rằng mức phí này là không hợp lý, vì trong hợp đồng vay vốn trước đây không hề đề cập đến điều khoản về phí giữ tài sản này. Hơn nữa, mức phí 2,5 % một năm trên số tiền vay là khá lớn đối với doanh nghiệp. Nếu cứ tính vay một tỷ đồng, doanh nghiệp phải đóng khoản phí này cho ngân hàng đến 25 triệu đồng.

Ông Hải cũng cho rằng có thể đây là cách lách luật, Ngân hàng ACB muốn nâng lãi suất cho vay lên khi mức lãi suất trần do Ngân hàng Nhà nước quy định chỉ ở 10,5% một năm. Việc ACB bổ sung thêm mức phí mới hoàn toàn không được thông báo trước cho khách hàng, mà họ chỉ được biết khi đến giao dịch trực tiếp tại ngân hàng.

Về phản ánh của khách hàng Nguyễn Minh Hải, ông Lê Thanh Hải, Trưởng phòng Thẩm định Tài sản kiêm phụ trách pháp chế Ngân hàng ACB cho biết, nhà băng này không có phí giữ tài sản mà chỉ có phí quản lý tài sản đảm bảo. Khoản phí này vừa được ACB đưa vào áp dụng, tuy nhiên không nhằm mục đích nâng lãi suất cho vay.

Theo ông Thanh Hải, Ngân hàng Nhà nước quy định các ngân hàng thương mại phải tiến hành kiểm tra trước, trong và ngay cả sau quá trình cho vay như thẩm tra mục đích sử dụng vốn vay, kiểm tra tài sản đảm bảo, nhân thân... Các ngân hàng đều tự mình tổ chức quy trình kiểm tra này. Tuy nhiên do quy trình kiểm tra rất nhiều và mất thời gian nên trong quá trình thực tế kiểm tra giám sát có thể không chuyên nghiệp và an toàn.

Vì vậy ACB đã thông qua một bên thứ ba độc lập là Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Á Châu (ACBA) để tiến hành thực hiện quy trình này. ACBA sẽ tiến hành thỏa thuận mức phí với khách hàng để thực hiện quy trình kiểm tra.

Ông Thanh Hải cho rằng, việc khách hàng Nguyễn Minh Hải phản ánh phải đóng "phí giữ tài sản" là không chính xác, vì đây là "phí quản lý tài sản đảm bảo" do ACBA trực tiếp thu trên cơ sở thỏa thuận với khách hàng, ACB không hề thu khoản phí này. "Nếu khách hàng cho rằng đây là phí giữ tài sản có thể do nhân viên ngân hàng không giải thích cặn kẽ", ông Hải nói.

Ông Thanh Hải nêu ví dụ, nhiều khách hàng nộp sổ tiết kiệm để thế chấp nhưng khi ACB không thể thu tiền từ các sổ tiết kiệm này. Lý do, khách hàng đã tiến hành rút tiền trước đó bằng cách báo mất sổ tiết kiệm, hoặc thế chấp giấy tờ nhà giả mạo... Vì vậy ACB đưa ra phí quản lý tài sản đảm bảo, do việc quản lý tài sản chưa chặt chẽ, chưa an toàn. Đại diện Ngân hàng Á Châu cũng nhấn mạnh: "Đây cũng là biện pháp cấp thiết nhằm đảm bảo yêu cầu của ACB cũng như Ngân hàng Nhà nước về quy trình kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay".

Chiều ngày 19/11, ông Nguyễn Minh Hải cho VnExpress.net biết, ACB đã chủ động gọi điện cho ông thông báo sẽ không tiến hành thu phí quản lý tài sản với công ty Hồng Vĩnh Phát nữa.

Hà Mai

Đây là trách nhiệm của ngân hàng

Thẩm tra mục đích sử dụng vốn vay, kiểm tra tài sản đảm bảo, nhân thân... là nghĩa vụ của ngân hàng trong việc quản lý khoản vay và quản lý tài sản đảm bảo để giảm rủi ro tín dụng. Việc quản lý tài sản đảm bảo phải do chính tổ chức cho vay quản lý, trừ khi khách hàng và ngân hàng cùng đồng thuận việc quản lý tài sản đảm bảo do bên thứ ba thực hiện và khách hàng đồng ý trả phí quản lý tài sản này.

Ví dụ được đưa ra không có tính thuyết phục do ngân hàng không nhận thế chấp sổ tiết kiệm của ngân hàng khác phát hành, do đó rủi ro đã nêu là do công tác quản lý yếu kém. Ngoài ra rủi ro giấy tờ nhà đất giả mạo là rất nhỏ do hợp đồng thế chấp phải thông qua công chứng nhà nước kiểm tra, ngoài ra còn có quy trình đăng ký tài sản đảm bảo. Nếu ngân hàng tuân thủ đầy đủ các quy trình này thì rủi ro về giấy tờ thế chấp giả mạo gần như là không có.

Còn rất nhiều các ngân hàng khác có cách làm tương tự

Tôi cũng là một chủ doanh nghiệp tư nhân, hiện tượng phổ biến trong thời gian gần đây của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam đều tiến hành thu thêm những khoản phí khi phát vay cho doanh nghiệp hoặc bán ngoại tệ cho doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa.

Với cách thành lập ra các Công ty quản lý và khai thác tài sản đảm bảo với phí thanh toán rất cao có thể gây khó khăn và thiệt hại cho doanh nghiệp. Đơn cử như doanh nghiệp tôi, với 01 quyển sổ đỏ thế chấp tại ngân hàng với trị giá đảm bảo cho 1 khoản vay 1.3 tỷ.

Chúng tôi phát vay thành 03 lần, mỗi lần trên dưới 400 triệu và trên mỗi khoản vay đó thì lãi suất cố định là 10.5% và phí quản lý tài sản cho mỗi khoản vay tương đương 5.5% trị giá khoản vay, tức là lãi suất thực tế mà ngân hàng cho vay là 16% một năm. Tại sao với 01 quyển sổ đỏ mà thu phí quản lý trông coi, thẩm định đến 03 lần? Đó phải chăng là cách lách lãi suất trần mà ngân hàng nhà nước quy định?

Còn chuyện mua ngoại tệ hiện nay để nhập khẩu là chuyện muôn thủa rồi. Doanh nghiệp chúng tôi luôn phải thanh toán bằng L/C, D/P, TTR với điện thanh toán "tối khẩn" và phí thanh toán chiếm ít nhất 8.7% trị giá mỗi hối phiếu. Đó phải chăng là cách mà các ngân hàng nói rằng thiếu ngoại tệ? Nói là thỏa thuận, tôi cam đoan rằng đã có rất nhiều doanh nghiệp như doanh nghiệp tôi là không bao giờ được thỏa thuận với ngân hàng !

Chỉ là một cách lách luật của các ngân hàng

Trường hợp mà ông Nguyễn Minh Hải, Phó giám đốc Công ty Hồng Vĩnh Phát nêu nên là hiện tượng không khó kiếm.

Trong giai đoạn hiện nay, với cuộc đua lãi suất huy động, các ngân hàng cứ tăng vống lãi suất huy động để huy động được vốn đảm bảo tính thanh khoản của ngân hàng mình, trong khi lãi suất đầu ra thì bị khống chế 10,5%. Thế thì lãi ở đâu ra? Chỉ còn trông chờ vào những khoản phí, phụ thu mà thôi.

Việc giải thích cũng chỉ là lấp liếm cho cách lách luật của ngân hàng mà thôi:

- Khái niệm "phí giữ tài sản" và "phí quản lý tài sản đảm bảo" có gì khác nhau?

- Việc thành lập một công ty riêng (một pháp nhân không phải là ngân hàng) để tiến hành thu phí tài sản là một cách lách luật rõ rành rành. Thử hỏi doanh thu, lợi nhuận cuối cùng thuộc về ai?

Về việc lách luật thu phí của các ngân hàng thương mại cổ phần hiện nay, tôi đề nghị Ngân hàng Nhà nước cần rà soát và nghiêm cấm việc thu những phí này. Để việc cạnh tranh bình đẳng, Ngân hàng Nhà nước nên yêu cầu các ngân hàng tính toán mọi các chi phí vào lãi suất cho vay, có như vậy những ngân hàng yếu kém sẽ dần dần bị loại khỏi cuộc chơi và nhường chỗ cho những ngân hàng thực sự có tiềm lực.

Không thỏa đáng !

Việc kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay đối với khách hàng vay là việc làm thường xuyên và bình thường, nhằm đảm bảo khách hàng sử dựng vốn đúng mục đích, đảm bảo khả năng trả nợ, cũng như qua đó nắm bắt được hiện trạng tài sản thế chấp của khách hàng. Công việc này là đòi hỏi tất yếu đối với các tổ chức tín dụng.

Không thể nói rằng do quy trình kiểm tra nhiều, mất thời gian, không chuyên nghiệp và mất an toàn, nên ngân hàng phải thông qua một bên thứ ba độc lập, để làm công việc này, từ đó yêu cầu khách hàng phải trả phí là không thỏa đáng.

Mặt khác, việc sử dụng Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Á Châu (ACBA) để tiến hành thực hiện quy trình kiểm tra này, là không khách quan. Đồng thời ACBA không thể là tổ chức hoàn toàn độc lập được, khi mà ACB và ACBA cùng là một tập đoàn ACB.

Ý kiến của bạn
Tờ báo có nhiều độc giả nhất Việt Nam

Thành lập ngày 26/02/2001.
Cơ quan chủ quản: Bộ Khoa học Công nghệ.
Giấy phép: Số 511/GP - BVHTT ngày 25/11/2002.
Tổng biên tập: Thang Đức Thắng.
 
Tòa soạn: Tầng 5, Tòa nhà FPT Cầu Giấy, phố Duy Tân, Phường Dịch Vọng Hậu, Quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Đường dây nóng: 0123 888 0123
Điện thoại: 04 7300 8899 - máy lẻ 4500
Fax: 04 822 3155

Văn phòng đại diện TP HCM: 408, Điện Biên Phủ, Phường 11, Quận 10.
Điện thoại: 08 7300 8899 - máy lẻ 8500
Fax: 08 933 0362
Liên hệ quảng cáo: 09 0436 1114 (HN) - 09 0810 7277 (TP HCM).